OZONUN YAPISI

biolinkmedikal.com

OZONUN ETKİLERİ

OZON GAZININ KİMYASAL ÖZELLİKLERİ

 

 

Ozon, dünyanın etrafında koruyucu kalkan olarak bulunur ve öldürücü etkiye sahip olan güneşin radyasyon etkisine karşı canlıları korur. Hammaddesi oksijen olan ozon gazı güneşin ultraviyole ışını ve yıldırım anında ortaya çıkan elektrik arkları ile doğal olarak oluşmaktadır. Yağmurlu fırtına sonrası algılanan taze-temiz hava, ozon kokusudur.

Oksijen döngüsünde bulunan ozon tabakası yeryüzünden 10-50 km uzaklıktadır ve yaklaşık 23 km yükseklikte en yüksek yoğunlukta bulunur. Ozon tabakası güneşten gelen morötesi  (UV) ışınları (3×10-9 m’den küçük kısa dalgalı ve 1x 1017 hertzden büyük yüksek enerjili ışınlardır) tutar. Özellikle 290 nm’den daha kısa dalga boylu ışınları (morötesi ışınlar) absorbe ederek yeryüzüne ulaşmalarını ve böylece canlılar üzerinde zararlı olmalarını önler.

Ozon Gazının Kimyasal Özellikleri


Ozon gazının hammaddesi oksijendir (O2) ve üç oksijen atomundan (O3)  oluşur (Şekil 2.) Kararsız (non-stabil) halde bulunur ve çok kısa süre içerisinde oksijene dönüşür. Doğal olması, yan etkisinin bulunmaması ve sudaki çözünürlüğünün oksijene göre 12 kat daha fazla olması en önemli özellikleridir.

    


Ozon gazı açık mavi renktedir ve kendine özgü bir kokusu vardır. Bu koku, havadaki miktarı 0,02-0,05 ppm olduğunda hissedilir.

Yarılanma ömrü ortalama olarak 30 dk olan ozon gazı ortamda çok kısa bir süre bulunur ve hızlı bir şekilde oksijene indirgenir. Bu süre özellikle ozon gazının başta sıcaklık olmak üzere bakteri, virus, mantar gibi mikroorganizmalarla etkileşmesiyle daha da kısalır.

Ozonun gaz ve sıvı halde sıcaklığa bağlı yarılanma ömrü

Gaz

Sıcaklık  (°C)

Yarılanma ömrü

-50

3 ay

-35

18 gün

-25

8 gün

20

3 gün

120

1,5 saat

250

1,5 saniye

Sıvı (pH=7)

15

30 dakika

20

20 dakika

25

15 dakika

30

12 dakika

35

8 dakika

Ozon gazı normal sıcaklıklarda oksijene parçalanır. Parçalanma işlemi bazı kimyasal maddeler ve sıcaklık aracılığı ile hızlanır.

Ozon diğer dezenfektanlardan farklı olarak yüksek oksidasyon gücüne sahiptir ve gaz veya sıvı ortamda uygulanabilir. Hipoklorik asitten (HOCl) 25 kat, hipokloritten (OCl) 2500 kat, klordan (Cl) 3125 kat, kloraminden (NH2Cl) 5000 kat daha etkili olmasına karşın, onlar gibi atık ve zararlı maddeler ortaya çıkarmaz.

Ozon gazı ve diğer bazı dezenfektanların karakteristik ve algılanabilir koku özellikleriyle molekül ağırlıkları

  Karakteristik koku

Algılanabilir koku (ppm)

Molekül ağırlığı (g/mol)

  Amonyak (NH3)

 Keskin, irkiltici, yakıcı

10-15

17,03

  Klor (Cl)

 Sert, boğucu

1-2

70,91

  Kükürtdüoksit (SO2)

 Boğucu, kokulu

0,5

64,07

  Formaldehit (HCHO)

 Keskin, mukozaları yakıcı

0,05-1

30,03

  Ozon (O3)

 Fotokopi makinaları, yıldırım  çakmasından sonra yüksek  yerlerde veya deniz kıyısında  algılanan taze temiz hava  kokusu

0,02-0,05

48

Klor ve diğer halojenli dezenfektanlar (brom, iyot, klor vb) en az 1 ppm ile 3 ppm arasında suda kalıntı bırakırlar. Klor, suya verildiğinde biyosid olarak etkili olmayan kloraminlere dönüşür. Çoğunlukla sudaki kloraminler ısı ve havanın etkisiyle kanserojen bir madde olan kloroforma dönüşür. Klorlamadan kaynaklı bir diğer yan ürün ise trihalometanlardır (THM). Kısmen oksitlenen organik maddelerden oluşan THM’lar oldukça tehlikeli kanserojen (özellikle böbrek ve kolon üzerine) maddelerdir.

Ozon gazı, gaz halinde bulunan diğer dezenfektanlara göre ise daha etkili bir bakterisidtir. Bu bağlamda sülfürdioksitten 160, formaldehitten 37 ve hidrosiyanik asitten 1,7 kat daha etkilidir.

  Özellikleri

  OZON

 Adı

 Ozon, Triatomik oksijen, Aktif oksijen

 Moleküler formülü

 O3

 Bileşenleri

 Oksijen atomu

 Moleküler Ağırlığı

 48

 Kaynama

 -111,3 C

 Renk

 -146 C açık mavi sıvı halde

 Renk

 -220 C koyu mavi kristal halde

 Renk

 C renksiz gaz halde

 Koku

 0,02 ppm. den sonra hissedilir koku, Yarılanma ömrünü  tamamladıktan  sonra koku kalmaz.

 Sudaki çözünürlük

 O C derece     0,64

 Yoğunluk

 2,144

 Mak.Müsade edilir ort.Kons.

 0,240 mg/m3. Havada